Η Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννη Πρόδρομου του Κυνηγού κτίστηκε πριν από… 841 χρόνια (1185) και φυσικά είναι χαρακτηρισμένη ως βυζαντινό μνημείο. Το γεωγραφικό σημείο που επιλέχθηκε για τη θεμελίωσή της δεν είναι καθόλου τυχαίο.
Κατ΄ αρχάς οι μοναχοί χρησιμοποιούσαν το σημείο ως παρατηρητήριο, κυρίως προς τη μεριά της θάλασσας, εντοπίζοντας -όσο το δυνατόν πιο έγκαιρα- τις ορδές των πειρατών, τη μεγάλη μάστιγα εκείνων των χρόνων. Σύμφωνα με το mthymettosgreece.com «με κατάλληλες καιρικές συνθήκες έχει κανείς ορατότητα προς τα δυτικά μέχρι τα νησιά του Αργοσαρωνικού και τα βόρεια παράλια της Πελοποννήσου, ενώ προς ανατολικά μέχρι τις Σποράδες, αλλά και τις Κυκλάδες».
Επίσης, η απόσταση, καθώς και η δύσκολη πρόσβαση σε αυτό (τότε δεν υπήρχαν δρόμοι και μετρό) προσέφερε ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα στους μοναχούς και τέλος, υπήρχαν δύο ή και τρεις επιλογές ασφαλούς και γρήγορης διαφυγής. Από τα λίγα που έχω διαβάσει, το μοναστήρι δεν φαίνεται να δέχθηκε -στη μακραίωνη ιστορία του- κάποια σοβαρή επίθεση και επακόλουθη λεηλασία. Αυτό με κάθε επιφύλαξη.
Το οξύμωρο είναι πως το «τέλος» για το μοναστήρι δεν προκλήθηκε από τους πειρατές, τους Φράγκους ή τους Τούρκους, μα από την Αντιβασιλεία, το διοικητικό όργανο που διοικούσε την Ελλάδα στο όνομα του ανήλικου βασιλέα Όθωνα, αμέσως μετά την απελευθέρωση! Αυτό συνέβη το 1836. Να σημειώσουμε εδώ πως δεν έκλεισαν μόνο την εν λόγω μονή, αλλά 412 από τα συνολικά 500 μοναστήρια που λειτουργούσαν εκείνη την εποχή! Ποιος ο λόγος και γιατί τέτοια σπουδή, ενώ υπήρχαν τόσα ανοιχτά και σημαντικότερα θέματα να διευθετηθούν; Αν γνωρίζετε κάτι σχετικά, ενημερώστε μας.
Του Κυνηγού;
Μία από τις θεωρίες που προσπαθούν να εξηγήσουν την προσθήκη «του Κυνηγού» στο όνομα της Μονής ήταν πως σε εκείνη την περιοχή κυνηγούσαν… Ακούγεται, μάλλον, ανόητη αυτή η εκδοχή. Κατά τη γνώμη μου τέλος πάντων. Εκείνα τα χρόνια και για πολλά ακόμη, ο καθένας κυνηγούσε -σχεδόν- όπου ήθελε (αν και υπήρχαν σχετικές απαγορεύσεις), δεν χρειαζόταν να ανέβει εκεί ειδικά, μιλάμε για απότομη ανηφόρα, χωρίς πρόσβαση, αλλά και τι ερημιά θα ήταν τότε. Η πιο πιθανή εξήγηση για την προσθήκη στην ονομασία, φαίνεται πως ήταν η μετάθεση του Βασίλειου του Κυνηγού από την Ι. Μ του Φιλοσόφου Δημητσάνας στην Ι.Μ. του Αγ. Ιωάννη του Προδρόμου κατά τον 13ο αιώνα. Ο Βασίλειος ο Κυνηγός ήταν ένας από τους ελάχιστους μορφωμένους και σημαντικούς Ηγούμενους στην ιστορία της Μονής, την οποία και ανακαίνισε. Φαίνεται πως η μετάθεση εκεί θεωρούταν δυσμενής…
Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος
Ο Άγιος Ιωάννης είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς αγίους των Ελλήνων. Πριν εμφανιστούν παιδάκια με ονόματα όπως Μάξιμος - Μαριάντζελος - Χρυσιδόρατος, Φέλιξ-Ερμής-Ποσειδώνιος, Χρυσεύγεννη-Ηλεάννα-Πικαντίλι κ.ά. το πιο δημοφιλές όνομα ήταν αυτό του Γιάννη και της Ιωάννας.
Ο Ιωάννης, επίσης, είναι ο τελευταίος και πιο σημαντικός Προφήτης της Παλαιάς Διαθήκης. Ονομάστηκε Πρόδρομος διότι προετοίμασε τον δρόμο για τον ερχομό του Χριστού. Και το βασικό; Εκτός του ότι βάπτισε τον Χριστό στον Ιορδάνη ποταμό, είχε και συγγένεια μαζί Του! Προφανώς από το σόι της Θεοτόκου.Επίσης, ήταν και συνομήλικοι με τον Ιησού Χριστό, με μόλις έξι μήνες διαφορά. Το όνομα Ιωάννης προέρχεται και ελληνοποιήθηκε από το εβραϊκό Γιοχανάν που σημαίνει «παρά Θεώ εύρον χάριν» μιας και η γέννησή του οφείλεται στην παρέμβαση του Αρχάγγελου Γαβριήλ. Ο λόγος της θείας βοήθειας εξηγείται από το γεγονός πως όταν πάρθηκε η απόφαση, οι δύο γονείς του Ιωάννη, εκτός από άτεκνοι ήταν και ηλικιωμένοι: η μητέρα του Ιωάννη αναφέρεται στα σχετικά κείμενα ως «γηραιά Ελισάβετ». Ευτυχώς, λίγο αργότερα, το «γηραιά» αντικαταστάθηκε από το «Αγία». Να πούμε εδώ πως και νέο να ήταν το ζευγάρι, πάλι τα ίδια θα έπρεπε να συμβούν μιας και η γυναίκα ήταν στείρα. Είναι σχεδόν σίγουρο πως η επιλογή τού να καταστεί η Ελισάβετ έγκυος σε μια τόσο προχωρημένη ηλικία -και όχι νωρίτερα- έγινε με σκοπό την προστασία της τιμής της οικογένειας. Λέω εγώ τώρα.
Η Μονή τώρα
Η Μονή δεν μας «ανήκει», εννοώ πως όταν είσαι απ’ έξω και τη βλέπεις, δεν βρίσκεσαι στην Αγία Παρασκευή, αλλά στα Γλυκά Νερά που και αυτά με τη σειρά τους έχουν ενταχθεί στον Δήμο Παιανίας. Το μοναστήρι φιλοξενεί γυναίκες. Ο περιβάλλοντας χώρος, θα τολμούσα να πω, πως είνα ονειρικός! Είναι δύσκολο να φανταστείς, όταν είσαι εκεί, πως βρίσκεσαι τόσο κοντά στην -κάπως- απάνθρωπη Αθήνα. Γενικά ο Υμηττός είναι ιδιαίτερος και μοναδικός, ακόμη και σε αυτό το σημείο όπου χαμηλώνει το βόρειο τμήμα του.
Η Μονή έχει επιλέξει να γιορτάζει, πανηγυρίζει τέλος πάντων, στις 29 Αυγούστου, μνήμη της Αποτομής της Τιμίας Κεφαλής του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου.Την ιστορία του μαρτυρικού τέλους του Αγίου τη γνωρίζετε. Αναφέρω την ημερομηνία γιατί ο Άγιος τιμάται έξι διαφορετικές ημέρες τον χρόνο: 7 Ιανουαρίου - Σύναξις Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου, 24 Φεβρουαρίου πρώτη και δεύτερη εύρεση της Τίμιας Κεφαλής του, 25 Μαΐου, τρίτη εύρεση της Τίμιας Κεφαλής του, 24 Ιουνίου, Γεννέθλιον του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου (εορτάζεται μαζί με τους γονείς του, Ζαχαρία και Ελισάβετ), ημερομηνία που ορίσθηκε τον 4ο αιώνα, 29 Αυγούστου, Αποτομή της Τίμιας Κεφαλής του και τέλος 23 Σεπτεμβρίου: Η σύλληψή του από την μητέρα του Αγία Ελισάβετ.
Πώς ανεβαίνουμε εκεί πάνω;
Όσον αφορά στην πρόσβαση τώρα από Αγία Παρασκευή, επιλέξτε την οδό Γραβιάς. Αυτή τέμνεται με την οδό Ανατολικής Μεσογείου που οδηγεί κατευθείαν στο μοναστήρι. Η ανηφόρα είναι τέτοια, όπου ακόμη και έμπειροι περιπατητές, ίσως αναγκαστούν σε μια μικρή, ενδιάμεση, στάση. H απόσταση από τη Γραβιάς μέχρι το μοναστήρι, είναι 1,5 χλμ. Βέβαια μπορείτε να ανεβείτε και με μηχανή ή αυτοκίνητο. Αυτό όμως θα σας στερήσει έναν από τους πιο ωραίους περιπάτους: να ξεκινήσετε από τη Μονή, να περπατήσετε το βουνό προς τον Νότο και να κατεβείτε Παπάγου, σύνορα Χολαργού και πίσω Αγία Παρασκευή μέσω Νεαπόλεως (να γυρίσετε εκεί πάνω πάλι με τα πόδια για να πάρετε το όχημά σας, ξεχάστε το). Η διαδρομή -από τη Μονή και μετά- είναι ήπια, πανέμορφη με ευθείες και κατηφόρες. Υπολογίστε γύρω στα έξι χιλιόμετρα (από το μοναστήρι) με τερματισμό την Αγ. Ιωάννου, στο ύψος της επάνω πλατείας.
Είναι δύσκολο να συνειδητοποιήσει ο επισκέπτης, που θα βρεθεί εκεί, πως το υψόμετρο είναι μόλις 362 μέτρα (βλ το γράφημα που σχεδιάσαμε επάνω). Για να έχετε μια καλύτερη εικόνα: το ίδιο υψόμετρο με το βρισκόσασταν σε μια βεράντα του 66ού από τους 104 ορόφους του One World Trade Center.
